فردی برای گرفتن نوبت وارد سایت می‌شود، نوشته‌ها را بزرگ می‌کند و دکمه ادامه از محدوده صفحه بیرون می‌رود. مشکل با افزودن یک آیکون «بزرگ‌کردن متن» حل نشده است؛ چیدمان باید با تغییر اندازه سازگار بماند. طراحی برای مخاطبان سالمند از شناخت نیاز و شرایط استفاده شروع می‌شود. سن به‌تنهایی توانایی، تجربه دیجیتال یا ترجیح فرد را تعیین نمی‌کند.
بعضی مخاطبان با فناوری آشنا هستند و فقط نوشته ریز برایشان دشوار است. برخی نیاز به زمان بیشتر برای فهم مسیر دارند یا از ابزار کمکی استفاده می‌کنند. یک قالب واحد با عنوان «مخصوص سالمندان» می‌تواند تفاوت‌ها را نادیده بگیرد. بهتر است نیازهای مشخص مانند خوانایی، کنترل حرکت، وضوح پیام و امکان اصلاح را طراحی کنید و اختیار انتخاب را به خود فرد بدهید.
نیاز را به ویژگی قابل طراحی تبدیل کنید
راهنمای W3C درباره کاربران سالمند ارتباط بسیاری از نیازهای آنان با دسترس‌پذیری وب را توضیح می‌دهد. این ارتباط به معنی یکسان بودن همه افراد نیست. در تعریف پروژه، کارهایی را که مخاطب انجام می‌دهد بنویسید: خواندن اطلاعیه، رزرو، پرداخت یا پیدا کردن شماره تماس. سپس موانع هر کار را از نظر دیدن، حرکت، درک و یادآوری بررسی کنید.
شرایط محیط هم مهم است. تلفن کوچک، نور زیاد، اینترنت ضعیف یا استفاده همراه با راهنمایی یک نفر دیگر بر رفتار اثر دارند. رابط باید اطلاعات لازم را در همان مسیر ارائه کند، نه اینکه فرد را وادار به حفظ چند مرحله یا رمزهای پیچیده بدون توضیح کند. تصمیم‌های طراحی را به مسئله واقعی وصل کنید؛ بزرگ کردن همه عناصر بدون توجه به محتوا می‌تواند صفحه را طولانی و مرور را دشوار کند.
اندازه قلم یک عدد همگانی نیست
حداقل ۱۸ پیکسل می‌تواند انتخاب طراحی یک پروژه باشد، اما قانون عمومی تمام متن‌ها و تمام مخاطبان نیست. فونت، وزن، فاصله خطوط، طول خط و کیفیت نمایش بر خوانایی اثر دارند. مهم است متن در اندازه پایه خوانا باشد و مخاطب بتواند آن را بزرگ کند. تنظیم اندازه نباید متن را قطع کند یا کنترل‌های ضروری را پشت هم بپوشاند.
معیار Resize Text در WCAG درباره بزرگ شدن متن تا ۲۰۰ درصد و حفظ محتوا و عملکرد با استثناهای مشخص توضیح دارد. این معیار را با صرف اضافه کردن دکمه تغییر قلم یکی ندانید. واحدهای مناسب، جریان طبیعی محتوا و پرهیز از ارتفاع ثابت به سازگاری کمک می‌کنند. یک دکمه اضافه وقتی چیدمان می‌شکند، اختیار واقعی به مخاطب نمی‌دهد.
کنتراست را با دامنه درست بیان کنید
نسبت ۷ به ۱ الزام پایه همه نوشته‌ها در همه موقعیت‌ها نیست. معیار Contrast Minimum برای متن معمول، متن بزرگ و استثناها توضیح جدا دارد؛ سطح و نوع محتوا اهمیت دارد. در عمل، متن اصلی نباید به خاکستری بسیار کم‌رنگ وابسته باشد. رنگ مناسب را با پس‌زمینه واقعی انتخاب کنید و در حالت‌های مختلف رابط یکسان فرض نکنید.
تکیه بر رنگ برای خبر یا انتخاب کافی نیست. خطای فرم باید متن داشته باشد و گزینه فعال با نشانه‌ای قابل فهم همراه شود. تصویر دارای نوشته هم می‌تواند خواندن را سخت کند، چون اندازه و رنگ متن آن به سادگی قابل تغییر نیست. عنوان، مبلغ و دستور لازم را به صورت متن واقعی ارائه کنید. تزئینات کم‌رنگ اگر ضروری نیستند می‌توانند باقی بمانند، ولی اطلاعات کاربردی باید قابل تشخیص باشد.
کنترل‌ها باید فضای انتخاب مناسب داشته باشند
اندازه ناحیه لمس با اندازه آیکون متفاوت است. آیکون کوچک در دکمه‌ای با فضای کافی ممکن است قابل استفاده باشد؛ تصویر بزرگ کنار کنترل‌های فشرده می‌تواند هنوز انتخاب اشتباه بسازد. عدد ۴۸ در ۴۸ یک هدف طراحی ممکن است، نه اندازه اجباری همه کنترل‌های وب. فاصله میان کنترل‌ها، محل آن‌ها و امکان استفاده با ابزارهای ورودی دیگر را هم در نظر بگیرید.
برای عمل حساس، عنوان کامل اغلب از آیکون تنها روشن‌تر است. «حذف نوبت» از شکل سطل بدون متن قابل فهم‌تر است. حالت focus باید دیده شود و ترتیب حرکت با صفحه‌کلید با ترتیب منطقی محتوا هماهنگ باشد. استفاده از hover به‌عنوان تنها راه نشان دادن توضیح، مخاطب صفحه لمسی را بدون همان اطلاعات می‌گذارد. راهنمای آیکون‌ها این تفاوت معنا و هدف انتخاب را بیشتر توضیح می‌دهد.
ناوبری را با نام‌های آشنا بسازید
برچسب‌ها باید مقصد را توضیح دهند. اصطلاح داخلی سازمان یا نام خلاقانه یک بخش ممکن است برای مراجعه‌کننده تازه مبهم باشد. راه بازگشت به صفحه اصلی، بخش جاری و مرحله قبلی را روشن نگه دارید. منویی که در هر صفحه شکل و ترتیب تازه دارد، نیاز به یادگیری دوباره ایجاد می‌کند. قرارداد ثابت مفید است، ولی نباید تفاوت مهم میان بخش‌ها را پنهان کند.
در مسیر چندمرحله‌ای، نام مرحله فعلی و آنچه باقی مانده را نشان دهید. اطلاعات لازم را پیش از شروع بگویید تا فرد برای تهیه یک مدرک وسط کار متوقف نشود. اگر امکان ذخیره و ادامه هست، این قابلیت باید واقعاً داده را حفظ کند و مسیر بازگشت معلوم باشد. درباره ساختار مسیر و labelها، راهنمای ناوبری و منو مکمل این تصمیم‌هاست.
فرم باید خطا را قابل اصلاح کند
فیلدها label پایدار و توضیح قالب لازم داشته باشند. پس از خطا، مقدار درست واردشده را حفظ کنید. پیام «اطلاعات نامعتبر است» نمی‌گوید کدام قسمت نیاز به اصلاح دارد. توضیح نزدیک فیلد و خلاصه مناسب می‌تواند مسیر را روشن کند. اگر عدد فارسی و لاتین از نظر مصرف داده معادل‌اند، رد کردن یکی بدون نیاز فنی زحمت اضافه می‌سازد.
خطا را به فرد نسبت ندهید. «شماره باید ده رقم باشد» دستور اصلاح است؛ «شما شماره را اشتباه نوشته‌اید» قضاوتی اضافه دارد. برای محدودیت زمانی، خبر قبلی و امکان ادامه یا تمدید را متناسب با کار در نظر بگیرید. پایان ناگهانی نشست پس از ورود اطلاعات طولانی می‌تواند مشکل جدی ایجاد کند. هرجا زمان محدود لازم است، علت و رفتار پس از پایان آن باید معلوم باشد.
حرکت و تغییر ناگهانی را کنترل کنید
بنر متحرک، اسلایدر خودکار و پیام‌هایی که سریع حذف می‌شوند می‌توانند خواندن را دشوار کنند. محتوای مهم را به فرصت کوتاه دیدن یک اسلاید محدود نکنید. کنترل توقف و مسیر دستی، اگر حرکت خودکار وجود دارد، باید قابل تشخیص باشد. ترجیح کاهش حرکت کاربر نیز باید در رفتارهای مناسب لحاظ شود. انیمیشن انتقال نباید شرط فهمیدن نتیجه یک عمل باشد.
پیام موفقیت یا خطا بهتر است فرصت کافی برای خواندن و راه دسترسی دوباره داشته باشد. برای کار مهم، Toast چندثانیه‌ای تنها نسخه خبر نباشد. نتیجه نوبت یا پرداخت باید در صفحه پایدار یا رسید قابل پیگیری وجود داشته باشد. راهنمای اعلان‌ها درباره انتخاب شدت، زمان و محل پیام توضیح می‌دهد. سرعت نمایش با سرعت فهمیدن مخاطب یکسان نیست.
کمک را بدون گرفتن اختیار ارائه کنید
راهنمای کوتاه نزدیک محل کار از صفحه طولانی آموزش جدا مفیدتر است، وقتی همان سؤال را پاسخ می‌دهد. شماره تماس یا مسیر پشتیبانی باید قابل یافتن باشد، اما استفاده از آن نباید تنها راه تکمیل کار شود. فرد باید بتواند بدون وابستگی اجباری به دیگری کار را انجام دهد. لحن محترمانه و مستقیم مناسب‌تر از زبان کودکانه یا خطاب مبتنی بر ناتوانی فرضی است.
اگر همراه می‌تواند در انجام کار کمک کند، مرز دسترسی به حساب و اطلاعات خصوصی باید روشن بماند. طراحی نباید اشتراک‌گذاری رمز را به‌عنوان روش معمول راهنمایی پیشنهاد کند. امکان توضیح، مرور و تأیید توسط صاحب حساب را حفظ کنید. اطلاعات حساس در صفحه یا اعلان عمومی بی‌دلیل نمایش داده نشود. سهولت استفاده باید با اختیار و حریم خصوصی فرد هماهنگ باشد.
ارزیابی را با تنوع واقعی انجام دهید
در برنامه ارزیابی، افراد با تجربه‌ها و نیازهای متفاوت حضور داشته باشند. فقط زمان تکمیل کار را نسنجید؛ معلوم کنید کجا تردید، انتخاب اشتباه یا نیاز به کمک رخ داده است. رضایت از ظاهر به معنی توان انجام کار نیست. نتیجه هر مشاهده را به یک مانع مشخص و اصلاح قابل بررسی وصل کنید. همین روش برای مخاطبان دیگر هم مفید است، اما نباید ادعا کرد هر تغییر برای همه یکسان بهتر خواهد بود.
در تحویل، رفتار بزرگ‌نمایی، متن بلند، صفحه باریک، صفحه‌کلید و خطاهای فرم را در مشخصات ثبت کنید. برای کنترل‌های حساس، نام و پیامد روشن باشد و اطلاعات واردشده بی‌دلیل از دست نرود. طراحی برای سالمندان زمانی نتیجه می‌دهد که نیازهای واقعی را قابل مشاهده کند و امکان انتخاب را حفظ کند؛ چند عدد ثابت برای قلم و دکمه جای این شناخت را نمی‌گیرند.
هنوز دیدگاهی ثبت نشده
اولین نفری باشید که نظر می‌دهد!